Aylardan Haziran 2026

Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu

5 Haziran, her türlü olumsuz çabaya karşın az da olsa geride kalan hasarlı ekosisteme sahip çıkılmasını, dünya insanlarına anımsatma günü.  Tüm canlılar, uyanışlarıyla coşkulu.

Yeni nesillerin biz de geldik der gibi çırpınışları ve bunca doğal zenginlik, bencil dünyalıları utandırmalı. Dün akşam saat 10.00 sıralarıydı, bahçemi bir kirpi çifti ziyaret etti.  Sessizce izledim, telaşlı telaşlı yürüyorlardı.  Dut ağaçlarındaki olgunlaşmış meyveleri gözetleyip keyifle yiyen karatavuk kuşları, börtü böcek temizleme işgüzarlığı yapan ağaçkakanlar, sokak kedilerine ağaç tepelerinden kafa tutan tombul sincaplar, av peşindeki kurnaz tilkiler, dans eden kelebekler, tarla aralarında yürüyen ibibikler, toprak evlerinden gün ışığı yürüyüşüne çıkan karıncalar doğal denge içinde hayata tutunmaya çalışıyorlar.  Milyarlarla canlı türü, sadece yeryüzünü insan merkezli görenlerden ürküyor.  8 Haziran Okyanuslar, 2 Haziran Koşma, 3 Haziran Bisiklet Günleri olarak saptanmış.  Haziran’a denk gelmesi de iyi olmuş. Aslında adı geçen 3 önemli konu da doğal yaşam kapsamı içinde değerlendirilmeli.  Okyanusları plastik yığını yaparak canlı ekosistemini yok etmeden, tadına varılası bir doğa ve sağlıklı sporlar varken, neler yapılmaz ki. Örneğin, 17 Haziran’da İtalya’da düzenlenen açık su yarışlarına katılan Ultra Maraton yüzücüsü Eda Savcıgil, Capri ile Napoli arasındaki 28km.lik parkuru 9 saatte tamamladı. Böylece bir başarıya da imza atmış oldu.

Her ayın önemli günlerini irdelerken ‘’önce nasıldı, şimdi ne durumunda’’ kıyaslaması, gerçeği yansıtacağı için önemli. En korkutucusu da yangınlar. Sıcak günlere giriyoruz. Son yıllarda aynı anda pek çok orman alev almıştı. Bu yaz ilk yangın haberi Beykoz’un Kılınç Mahallesinden geldi. Yaşanan bunca deneyimin ardından acaba, kaç adet gece yangın söndürme hava aracı, kaç liyakatli itfaiye personeli ve onlara koruyucu giysi alındı? Ormanlık alanlarda ne gibi önleyici düzenlemeler yapıldı. Şayet varsa yeterli mi? gibi pek çok bilinmeyen yanıt bekliyor. 

Şu aralarda karıncalar dönemine giriyoruz, ardından da kara sinek ve sivri sinekler hızla çoğalacak. Özelikle akşam üzeri ve sulu yerlerde toz bulutları halinde yayılan tatarcıklar görüyoruz. Tarla ve bahçelerde ise özgürce yayılan kır çiçeklerini.  Her birinin renk tonu ve tasarımı inanılmaz derecede güzel.  Can eriği badem üzüm dut ve zeytin incir ve nar ağaçları bu yıl verimli görünüyor şimdilik, aşırı iklim şokları ve hastalıklar olmazsa tabi.

Sıcaklarda en serinleten meyve kavun karpuz. Ne var ki artık tek karpuz da koltuğa sığmıyor.  Fiyatı da cep yaktığı için dilim olarak satılmaya başladı.  Kırmızı etten daha ucuz olduğu için meraklılar taleplerini tavuk alımına yönelmişti. Onu da alamayanlar çoğunlukta.  Kısacası, beslenmek ve gıda güvenliği her geçen gün zorlaşıyor.    

Haziran, yine maden emekçileri ve aileleri için zulüm ayı oldu. Şebinkarahisar’da yeraltı işçileri maaş alamadığı için eylem yaptı. Direnişleri sürüyor. Açlık grevine girip kendilerini yerin altına kapattılar. Üstelik telefonları alındığı için iletişim kurmaları da engellenmiş. Bu ne zulümdür. Uzunköprü, Giresun, Beypazar’ı ve Şebinkarahisar’daki madenciler de yine alacakları için eylemdeler. Emeği için zor şartlarda çalışanlara hak ettiğini verebilmek bu denli zor olmamalı.   İşçi çocuğunun rıskını keserek geceleri rahat uyunabilir mi? Ayrıca onlar nafaka değil, sadece emeklerinin karşılığını yani aylarca verilmeyen maaşlarını istiyorlar.    

Ankara’da özel sektörde çalışan öğretmenler: atama, yetersiz ücret, okul güvenliği gibi haklı istemleri için eylem yaparken yerlerde sürüklenerek gözaltına alındılar.  Tablo yine çok ağırdı.

Darp edenleri de ettirenleri de öğretmenler eğitmişti.  Emeğin karşılığını vermemek çoluk çocuğuyla açlığa terk etmek de bazı iş verenlerin, son zamanlardaki korkunç yöntemi oldu. İnanılır gibi değil.  Bunun önüne geçilmeli. İçerde ve dış ülkelerde politik durumlar da çok karışık, güvensiz ve üzücü.  Daha beteri olur muydu bilmiyoruz. Yaşadığımız sürede çok şeyler göreceğiz anlaşılan.