Görme Engellilerinin Derin Dünyası

Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu

Şu acımasızlıklar ortamında, yazımıza çok gereksinim duyduğumuz bir Gülmece ile başlayalım. Günün birinde gözlerinden sorunu olan biri, doktora gider. Doktor, ‘neyin var’ diye sorar. Hasta ‘doktor bey gözlerim çift görüyor’ deyince, doktor şöyle eğilip bakar ve ‘’Dördünüz de mi öyle’ der. ‘’ Engelli yok, engeli olanlar var’’ sözünü çok doğru buluyorum.  Hemen güzel bir örnek verelim.  Engellerin aşılabileceğini Dünya’ya ilan eden kişi, Artistik Patinaj Tarihinin en büyük gösterisini yapmış ve 10.000 Seyircisiyle ayakta alkışlanmıştı. Çocukluğundan bu yana görmeyen ve 22 Yerindeki kırıkları iyileşir iyileşmez dans etmeye başlayan Babo, Helsinki Şampiyonasında La Cumparsita Tangosunu damıyla öylesine sergilemişti ki ödülünü bir engelsize kaptırmadı. Ne olursa olsun İstek, azim, eğitim, teknolojik gelişmeler ve edinilen hobiler bireyleri, başarıdan başarıya ulaştırabiliyor. Hayalini kurdukları alanlara taşıyabiliyor. Konuyu araştırırken, Görme Engellilerin Dernek lokalinde bir öğretmenin meslek edinene dek olan yaşam öyküsünü paylaştık. Çocukken az da olsa görebiliyormuş. Daha sonra iki gözü de görmemiş. Bu, o yaşlarda pek de kabullenilecek bir durum değil. Yine de kendisi ülkemizdeki mevcut olanaklardan yararlanıp meslek sahibi olma azmini göstermiş. Nasıl mı?  İlk ve Orta Okulu, İzmir’deki Aşık Veysel Görme Engelliler okulunda, Liseyi 2000-2003’de Kütahya’daki Kaynaştırma (Gören ve görmeyenlerle birlikte) Okuyarak.  Bu süreçte epeyce şiir yazmış. Balıkesir Üniversitesini de bitirip öğretmen olmuş.  Öğrenci yetiştirdiği süreçlerde ona mutluluk veren futbol maçlarında oynamaya da devam etmiş. Derslerinde, internet sisteminden ve Akıllı dokunmatik tahtalardan yararlanıyor, yazılı ödevleri de gören bir kişi eşliğinde okuyormuş.

Ülkemizde ki İstatistiklere göre, 400.000 Görme engelli yurttaşımız var, az değil. Bunun %28’i hiç görmüyor. 21’inin İki gözü, %18’inin ise sadece bir gözü görüyor.  Onlar, Her inceliği fark eden duyarlılığa ve bazı eğitim olanaklarına sahip.  İlk öğretimlerini 16 Kurumun birinden alıyorlar.  Örneğin, 15 Yaş üstü olanlar, İstanbul Ankara gibi Kentlerdeki İyileştirme Merkezlerine gidebiliyor.  Özel ya da devlet sektöründeki işe alınma desteğinden yararlanıyorlar.  Derneklerinin Merkezi, İstanbul/Kadıköy’de Avukat Mehmet Enç tarafından 1909’da kurulmuş. Bir fotoğraf sanatçısı, onların kullandıkları rehber bastonların rengini beyaza boyamış.  Böylece ‘Beyaz Baston’ bir simge olmuş. Ayrıca aynı bastona, kırmızı renk eklenerek işitme engeli olanların da kullanımına uyarlanmış.  Bu önemli yardımcı aracın kullanımı için eğitici kurslar var. Her yıl 7 Gün boyunca ‘Beyaz Baston’ kutlamaları yapılıyor.  Görme engellilere bazı kurum ve kuruluşlar da destek veriyor.  Kabartmalı alfabeleriyle yola çıkıp meslek sahibi olana dek ilerliyor, sesli kitap okuyup betimlemelerden yararlanıyorlar. Bağlarbaşı’ndaki Görmezler okulunda yatılı okuma şansları var. Cep telefonu ve laptop gibi dijital sistemleri kullanarak, özgün programlar indirip, her konuda bilgi sahibi olma olanaklarını kullanabiliyorlar. Görme Engellileri Derneğinin, Kadın Kolları ve spor aktifleri oldukça revaçta.  Kitap okumayı sevenler çok.  Dernek üyeleri, kitaplarla ilgili dizgi, kenarlık işleri yapıyor.  Bağış, aidat ve bazı etkinlikleriyle de varlıklarını sürdürüyorlar.  Lokallerinde bir araya gelerek ve yaz kamplarında buluşarak doğal yaşamın tadını çıkarıyorlar. 

Ne var ki hala çoğu yollar, bazı büyük bina içi düzenlemeleri, görme engelli yurttaşlarımız için yeterli değil. Görenlerin bile sıklıkla takılıp düştüğü garip çıkıntılar onarılmalı ve özel yürüme yolları geliştirilmeli.  Ah bir de yaya yollarında uçarak giderken kaza riski oluşturan şu kaykaylar olmasa.

Halk Ozanımız Aşık Veysel, sazını güçlendiren sesi, doğal söylemi, özellikle de

‘’Benim sadık yarim kara topraktır’’ deyişi ve dünyayı çok net gören, toplumda iz bırakan dizeleriyle, her zaman anımsayacağımız değerli bir örnek.