Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu
Gelişmiş ülkelerde Uzay Teknolojisi Uyum Araştırmaları, devlet ve şirketler tarafından destekleniyor. BBC de geniş yer bulan araştırmalar dikkat çekici. Bazı bilim insanları, Mars’a gitmenin mümkün olduğunu, ancak inişler için teknoloji ve önlemlerinin kolay olmadığını vurguluyor. Artık insanların topluca Mars’a gitmesi, teknolojik olarak mümkün. Ne var ki o da çok büyük finans kaynağı gerektiriyor. Mars’ta bir yer altı gölü de bulundu. Ama oraya yolculuk yapacakların ve aygıtın çalışması için gereken Oksijen miktarı çok önemli. Diğer bir yaşamsal sorun da Mars’ın buzlu ve çok soğuk olması. İnsan DNA’sının o ortama uyum sağlayabilmesiyle ilgili sıkı bir çalışma gerek. İnsanlar için uygun şartların sağlanması, uzun bir süre alabilir, deniyor. ‘’Yakın ve orta süreçte yapılacak en önemli gelişme, Gezegen’e Yapay zeka ile ulaşmak olmalı. Böylece bilgi ve verileri gönderebilir, orada bir robot araştırma ortamı gerçekleştirilmiş olur. Bu yöntemle deneyimleri yapmak, akla daha yatkın geliyor’’ düşüncesinde olanlar var.
Son zamanlarda özellikle ABD’de uydu parçaları yapan şirketler ağı oluşuverdi. Uzay Eczacılığı, bazı ilaçların farklı gezegende çalışıp çalışmadığını araştırıyor. Tıp alanında olduğu gibi Yapay Zeka ile ilgili çeşitli çalışmalar yapan üreticiler, piyasada yeni bir alan oluşturmuş. Büyük ilaç şirketleri konuyla yakından ilgilenip destek vermekte. Yani geleceğin farklı sektörel alt yapı üreticileri, öne çıkma yarışındalar.
Yeni bir Yapay Zeka haberi de dişlerimizle ilgili. Büyük bir olasılıkla, 2026’da piyasaya sürüleceğinden söz edilen bir gelişme var. İngiltere’deki Nottingham Üniversitesi Eczacılık Fakültesi ile Kimya ve Çevre Bölümlerindeki uzmanlar, diş minesini onarmak ve diş çürümesini önlemek için, Dünya genelindeki araştırmacılarla birlikte çalışmakta. Bunun için, Protein bazlı maddenin, bebeklerdeki mine gelişimini sağlayan ‘Temel özellikleri’ taklit edilip, tükürükteki Kalsyum ve Fosfat İyonları için ‘’iskele’’ görevi sağlanıyormuş. Bu araştırmanın tüm bulguları, Nature Communications adlı Bilimsel Dergide yayımlandı. Dünya Sağlık Örgütüne göre, Dünya’da yaklaşık 3.7 Milyar insan ağız hastalıklarından acı çekiyor. Mine aşınması da önemli nedenlerden biri. Mine kaybıyla ortaya çıkacak sorunlar arasında enfeksiyonlar, artan hassasiyet ve diş kaybı yer alıyor. Bu durum Diyabet ve kalp hastalıklarına da yol açabiliyor. Florür Vernikleri gibi mevcut tedaviler, semptonları hafifletse de diş minesi doğal olarak kendini yenileyemiyormuş. Bu işte baş tutan Biyomedikal Mühendisliği ve Biyomalzemeler Profesörü Alvaro Mata, geliştirilen maddenin kolay ve hızlı bir şekilde uygulanabileceği müjdesini veriyor. Bekleyip göreceğiz.
Elbette başka düşündüren gelişmeler de var. Dünya’da en dikkat çeken diğer bir tartışma da ‘’İnsansı Robot’larla’’ ilgili. Bir yönüyle yararlı görülse de diğer yönüyle çok zararlı sonuçlara yol açabiliyor. Diyelim ki, ısrarla üzerinde çalışılan, insana yakın hatta farksız gibi görünen robotlar elde edildi. Asıl mesele, sonrasında ortaya çıkabilecek sorunların ne olacağı ve çarelerinin araştırabiliyor olup olmaması. Örneğin: Dünya’da işsiz kalabilecek olan Milyarlarla insanın, iş gücü nasıl değerlendirilecek? Geçimleri nasıl sağlanacak? Dünya’da toplumsal bir dönüşüm mü olacak? İş gücü yer mi değiştirecek? Bu ve benzer düşüncelerle, insanlığın geleceği sorgulanıyor.
Son bilgilere göre, saatte 120 Öğünlük yemek yapıp kapları daha sonra bulaşık makinasına yerleştiren robotların işlevi; New York’ daki bir restoranın, Filipin’lerden aldığı kasa işlerini uzaktan bağlantıyla sanal kasiyere yaptırması; ev işlerindeki bir bakıcının yaptığı her işi becerebilen ve hasta bakımı yapan insansı robotların gerçekleştirilmesi, kulağa hoş gelse de aynı işi yaparak para kazanıp geçimini sağlayanların durumu ne olacak? Onlar için ne tür tasarım ve planlar var? İşte işin bu bölümü çok önemli.
Yapay zeka insan zekasının gerilemenin sebeb olabilir.