Aylardan Aralık/2025

Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu

İlkbahar’da filizlenen, bu aylarda yaşama veda ederek savrulan kuru yapraklar, yeni bir kışa hazırlanan öksüz dallar, geleceğin umuduyla yapılanmış bir döngü.  Ve de insanların geçici öykü dolu dünyası. Her şey, var ile yok arasına sıkışan kısa mesafeymiş gibi. Yeni bir yıl bizi bekliyor… Bu aylarda İstanbul’da epeyce kültürel etkinlik olur. Tabi, aynı tarihe rastlayanlar arasından biri seçiliyor.  Kadıköy’de bu yönüyle hareketliydi. Nursema Öztürk, Yoğurtçu’daki Tasarım Park Sanat Merkezinde Karma Resim Sergisinin açılışını, Nurdugan Kutlaması ile yaptı, ilgi çoktu.  Bu hafta Vizyona giren ‘’Erken kış’’ duygu yüklü filmini izledikten sonra, yaşamakta olduğumuz onca olayı düşündüm.  Çevredeki hızlı tükenişler.  Değer yargılarının yok oluşu. Neye, kime, nasıl üzüleceğimizi şaşırır hale gelmek.  Olaylar.. olaylar….İyi de her ne kadar sistem meselesi ve tercihler desek de geçici bir döngüde bunca bencillik neden?  İnsani beyinlere ne oldu?

Öncelikle Şehzadeler İlçesinin gencecik Belediye Başkanı Gülşah Durbay ve zeytin ağaçlarının kesilmemesi için kendini siper eden 87 Yaşındaki Gülsüm Ninenin kaybı, bizleri acıya boğdu.   Araştırmalara göre her ay yaklaşık 150 emekçimiz, iş kazasında hayatını kaybetmiş. İşçiler hakları için yürüdü. Çocuk ve kaçak işçilerin ölümü, apartmanların çökmesi, ardından riskli olan bir dizi apartmanın tahliyesi. Alt yapı ve zemin etütlerinin yasalara uymadığı.  Diİovası’nda Fabrikada çıkan yangında 12’si o tarihte sigortasız olan kadın işçiden, 7’sinin yanarak can vermesi. İzmir’deki fabrikada kimyasalların patlamasıyla meydana gelen acı haberler.  Aydın’da HES Tesisi borusunun patlamasıyla Jeotermal 200 Derecelik kaynar suyun çevreye yayılması.  Çanakkale Kepez açıklarında denizin 12M derinliğine dalan dalgıcın korkunç bir kirlilikle karşılaşması. Tabi dahası var: Kadınların sokak ortasında ya da evinde öldürülmesi, aile cinayet haberleri bitip tükenmiyor, Kadın Hakları konusunda 180 Ülke içinde 173’üncü sırada yer alışımız.  Soma’daki maden sahasının satışı ve kapatılmasıyla ilgili olarak işçilerin sorunlar yaşaması. Menemen’deki inşaattan düşen çocuk işçi ve 2025’de 80 Çocuk işçinin hayatını kaybetmesi. Oyun parkındaki araçlara binen çocukların elektrik akımına kapılma dramı.  Burdur-Karataş ve Sapanca’nın Göllerinin kuruması. Balık ve kuşların yok olması. Barajların susuzluk tedirginliği.

Gençlerin %20’si işsiz, ailesiyle yaşamak durumunda. 5 Milyon’’Ev Genci’’ sayısının artması, yaşanan travmalar, gençlerin %70’inin gelecekleri için yurt dışına gitmeyi düşünmesi.  Sosyolojik, ekonomik, ayrıntılarıyla ele alınması gereken çocuk çeteleri. Toplu zehirlenmeler, aldı başını gidiyor. Ankara’da sadece bu ay 153 İşçi yemekten zehirlendi. Sağlıklı beslenme zincirimizde ücret yetersizliği dar gelirlileri ucuz gıdaya yöneltti. Ama ne oldu? AVM, restoran ve büfelerden alınan çoğu gıda talebi, azaldı.  Ayakta kalabilme telaşındaki satış yerleri, gıda ve içeceğin kalitesini düşürüp miktarını azalttı. Yani kendini kurtarma çabasına girdi.

‘’Ucuz etin yahnisi de ucuz olur’’ derler ya, çok doğru. Ne yazık ki sonuçları da pek iç açıcı değil. Yanlış ilaçlama, Stoklama, uygunsuz şartlarda depolama, satılamayan gıda paketlerinin üzerindeki son kullanma tarihi geçmiş olan ürünlerin, yeni tarihle değiştirilerek satışa sunulması, gibi durumlara, sık sık tanık oluyoruz. Açlık çekmek korkunç bir şey.  Bunu sosyal medya tokları idrak etmeli. Televizyonlarda yiyecek içecek reklam ve yemek programlarından geçilmiyor. Lütfen biraz empati.  Üç gün önce acele alışveriş yaparken, vakumlu pakette markası belli bir Ay Çekirdeği almıştım. Açınca bayat kokusu aldım. Tarihine baktığımda son tüketme tarihinin 5 Ay önce bitmiş olduğunu fark ettim. Tüketseydim zehirlenecektim. Bu tip olaylar çoğalıyor.  O halde bir an önce ve genel olarak habersiz baskınlarla sıkı, caydırıcı bir denetim planlaması gerekli.  Sevgili dostlar bu ay da böyle geçti.  Yazdıklarımın eksiği var fazlası yok.  Yeter ki sıkı duralım. Yeni yılın, güzel sürprizlerle dolu geçmesini diliyorum.