Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu
Zaman zaman aklıma, eskiden annelerin çocuklarına kızınca terlik fırlatması gibi değişik davranışlar geliyor. ‘Sanki başka meselelerimiz yokmuş gibi’ demeyin. Her gün aynı konuların aylarca evrilip çevrilip önümüze konmasından bıkıp yorulmadık mı? Yaşam o ya da bu şekilde devam ediyor.
O halde ara konumuz terlik. İç kısmı ter önleyici rahatlatıcı kumaştan yapılan, ortopedik ve değişik tasarımlı yarı açık ayak kabı. Kapalı özel yaşam alanımızda kullanılan geleneksel bir alışkanlık. Çoğu ev ziyareti girişinde ayakkabılar çıkarılır ve misafirlere hazırlanmış terlikler sunulur. O alışkanlık, hijyenik olarak pek doğru değilse de çoğu evlerde hala geçerli. Zira bilinmedik herhangi bir terliğin kullanılması, ayak sağlığını bozabilir. Böyle bir riski göze almak da yanlış. O zaman kişi, gideceği yerde giymek üzere terlik ya da galoşunu çantasında taşımalı. Bazı evlerde de ayakkabı çıkarılmıyor. Giyimle uyarlı şık marka pabuçlarla içeri girmek kolay geliyor. Ne var ki emeğe verilen değer, hijyen, rahat etme gibi hassasiyetler yok sayılmamalı.
Günümüzde bazı hayvan gezdirenlerin düşüncesizce yollarda bıraktıkları dışkı, mikrop virüs ve tozların kolayca iç mekanlara taşınabileceği dikkate alınmalı. Evde bebek, yaşlı varsa, görünmeyen emeğin büyük bölümü sıkça temizliğe harcanıyorsa ya da ücretli emekçi çalıştırılıyorsa, anlatmaya çalıştığımız konu daha da önemsenmeli.
Ayrıca unutmamalı ki plastik, hava almayan, vücut dengesini, ayak estetiğini bozan sağlıksız terlik kullanmak sorunlara yol açabiliyor. Biraz nostalji yapalım.
Eski aile içi ‘’terlik fırlatma’’ ritüeli son süreçlerde anımsandığında güldürü konusu oluyor.
O süreçlerde annelerin öfkeyle sesini yükseltmesi ve terliğini kapıp fırlatması, çocuğu uyaran bir otorite eylemiydi. Dışardan bakıldığında, o kızgın görünüşünün ardında yavrusuna kıyamayan yufka yürekli bir anne figürü hemen fark edilirdi. Ülkemizde gerçekleştirilen bir ankete göre, kişilerin %72’sinin anne terliği yediği belirlenmiş. Şimdilerde sadece espri konusu olarak anılarımızda yer alıyor. Artık doğru ve yanlışların uygun bir ortamda çocuklara anlatılabilmesi en geçerli yöntemlerden biri.
Söz terlikten açılmışken, farklı yönleriyle de ele almakta yarar var. Evlerde kullanılan yarı açık terlikler artık dış ortamlarda da giyilir oldu. Rahat, hava alan, rengarenk ucuz ve sıkça değişebilen tamamlayıcı tasarımlarıyla kısa sürede epeyce talep buldu.
Almanya’da, ortopedik ve anatomik destekli, Brezilya’da ön havalandırıcı, havai’de doğal kauçuk gibi bitkilerden yapılan sağlıklı terlikler, anında dünyanın her yerinde pazar buldu. Özellikle Fransa Hollanda ve İsveç’de ahşap, zarif desenli tasarımlar, geleneksel giysilerin bütünleyicisiydi. Terlik kullanımı epeyce eski tarihlere rastlar. Örneğin Çinliler, MÖ. 4700 tarihinden itibaren böyle bir üretkenliği sürdürmüşler. Ülkelerindeki özgün ve rengarenk sabolar, dünyada epeyce ün salmış.
Osmanlılar zamanındaki sedef kakmalı işlemeli ve değişik topuklu tahta takunyaların tarihi de 1800-1900’lere dayanıyor. Özel günlerde Türk hamamlarında ayakları sıcaktan mikroptan ve ıslak alanda kaymaktan koruma özelliği ve ince el emeğini yansıtan işlemeciliği ile dünyaya ün salmış. O tarihlerde peştamal, gümüş tas ve özenle çalışılmış takunya setinin uyumu da geleneksel Türk hamamlarında düzenlenen özel günlerin vaz geçilmeziymiş.
Yakın tarihimizde de özellikle Bursa Çanakkale gibi doğal sıcak su kaynaklarına sahip çoğu ilimizde tarihi geleneksel hamam takımları hala revaçta. Terlikler de artık annelerin söz geçirme silahı değil. Değişik amaç ve tarzlarda kullanılıyor.
Umarım, değişik yine değişik bir konuyla, biraz olsun günlük yoğunluğumuza virgül koyabilmişizdir.

Ülke gündemine terlik fırlatmak ta az gelir ama neyse yine de yazınızı gülümseyerek okudum . 😊 arada o da lazım
Terlik deyince Ank. Leyli (yatili) öğrenci iken muzip
Arkadaşlar gece yatakhanede herkes uyurken terlikleri
toplayıp yatakhanenin ortasına bırakırlar sabah uyanınca
Herkes terlik telaşına düşerdi.