Moda 63’de “Nostaljiyle Hafızayı İşlemek”

Araştırmacı Çevre Yazarı Türksen Başer Kafaoğlu

Moda Caddesinde Kuğu gölü Adında eski bir Apartmanın 5.No’lu Dairesindeyiz. Yaşanmışlık kokan sıcacık eşyalar, el ve göz değmiş kitaplar, mektuplar arasında.  Güler yüzlü Sevgili Hande Alparslan ile evi dolaşıp sohbet ediyoruz. Salonda, iki rahat koltuk piyano masa sandalyeler. Oturma odasında, Singer Marka kollu dikiş makinası ve bir divan. Yatak odası dolaplardaki giysiler, yeniden kullanılmaya hazır gibi.  Yıllar önceki yerlerinde aksesuarlarıyla takım takım asılmış.  Çocuk odasında Biricik kızlarının, fırfırlı kıyafetleri, küçücük patikleri ve oyuncakları… Yatak odalarında eski usul ceviz kaplama konsollu ayna ve tam karşısında yatak.  Banyo mutfakta da her şey yerli yerinde.  Görünen o ki artık burada sadece gençlerin yaşatmak istedikleri, yaşanmışlık kokan öyküler var.  Birkaç mektup, duvarlara asılı siyah beyaz fotoğraflar çok şey anlatıyor.  Eski daire sakinleri Mükerrem Hanım ve Adnan Taşer Çifti burayı severek alıp gönüllerince dayayıp döşemişler.  Ne var ki burada sürdükleri yaşamı sonraları yurt dışında devam ettirmek durumunda kalmışlar.  Gün gelmiş, severek ördükleri evlerinden uzakta yaşamlarını yitirmişler. Geride kalan tek kızları Füsun Hanımın da acı kaybı ile söz konusu dairenin, Nesin Vakfına Şartlı olarak Bağışlanma istemi yerine getirilmiş.  

Nasıl mı?  Vasiyetin yerine getirilmesini, yurt dışındaki Taşer ailesinin kızı Füsun Hanımın çocukluk arkadaşı Banu Hanım sağlamış.  İki yakın arkadaş, vaktiyle Üsküdar Amerikan Kız kolejinde yatılı okumuşlar. Uzaktan da olsa dostlukları devam etmiş. Bir buluşmalarında, Füsun Hanım, yakın arkadaşından, Moda’da bulunan daireleri ile ilgili vasiyetini yerine getirmesini istemiş.  O da bunu dostluk görevi bilip yerine getirmiş. Şartname, dairedeki eşyaların olduğu gibi muhafaza edilmesini, buranın eğitim üretim amaçlı kullanılmasını içeriyormuş. Banu Hanım, bürokratik zorluklarla da olsa sorumluluğunu yerine getirmiş. 

Artık burası, yasal olarak Nesin Vakfına devredilmiş olan eğitim, etkinlik ve üretim evi.  Onu yaşatmak için çabalayan gençler duygu dolu. Yıllar önceki aile fotoğrafları, el yazılı mektup, davetiye, kitap ve arşivler sıkı bir çalışma sonrası yerini bulmuş.  Anladığım kadarıyla bir zamanların yaşam tünelindeki belgelerin, duvarlara monte edilmesi epeyce zaman almış. Doğrusu nereye bakacağımı şaşırdım ve düşündüm ki, evi canlı kılan, sadece içinde yaşayanlar; eşyalar ise birer yaşam gereci.  Gençlerin de yoğun bir çalışma içinde olduğunu gördüm.  Bir tiyatro oyununun provasına hazırlanıyorlardı. Günleri ve programları dolu dolu. Yaşanmışlıkları, koruyup günümüze uyarlarken, hafıza üretimleri yaparak yeni projeler geliştirmeyi düşünüyorlarmış.  Kollektif bir çalışmayla buranın, nostalji kaynaklı güncel üretimlere açık olmasını, sergi ve kültür evi olarak değerlendirilmesini istiyorlar.  Özetle, atölyede ana amaç: nostaljiyle yepyeni bir hafızanın buluşması ve işlenmesi. Bu: nakış, dokuma, tarihi kültürel uyarlamalar ve sanat üretkenlikleriyle, tarihi koleksiyon çalışması

ya da klişeleşmiş sözler üzerinde karşıtlıklarla da olabilir. Etkinlikler, pek çok konuda genişletilebilir.  Böyle kollektif çalışmalar, aynı zamanda konuşmanın, anlamanın, anlatmanın, dinlemenin, uyarlamanın, geçmişe saygının da yolu olsa gerek.  Örneğin resimlerden, yazıtlardan, kırılma noktalarından yakalanacak daha pek çok olgu dikkat çekiyor. Burada, hafta arası: Atık Kağıttan yapıtlar, Nakış, Mini Dokuma, Devre Dikimi, Hafızayı işlemek, Sulu Boya ile Özgün Kuşlar gibi Sanat Atölyeleri, Alaska Music ve Yumuşak Solo Piyano Konserleri, hafta sonlarında da mini müze evin ziyarete açılması gibi çalışmaları oluyormuş. Yeni programlarını aldığımda sizlerle paylaşacağım. Tarih, sadece olağanüstü olaylardan ünlülerden ibaret değil. Sıradan görünen emek, göç, acı, yas ve sevinç gibi mücadelelerden de oluşuyor.  Dünü, bugün ile anlayabilmek gerek. Bireysel hafızaları toplumsallığa yöneltmek önemli’ diye düşüncelerini belirtiyorlar.   Anlaşılan o ki, şartlı bağış, güvenli ellerde.